Mình vừa nhận được một câu hỏi từ bạn trong cộng đồng về cách nhận biết các dự án lừa đảo trong crypto, nên hôm nay muốn chia sẻ một số kinh nghiệm mình học được từ thị trường.

Thực tế là từ khi crypto bùng nổ, các hình thức lừa đảo cũng ngày càng tinh vi hơn. Không chỉ là các scamer bình thường, mà còn có những kẻ lừa đảo rất chuyên nghiệp, sử dụng các kỹ thuật tinh tế để thu hút nhà đầu tư.

Một trong những dạng lừa đảo phổ biến nhất mà mình thấy là ICO scam. Basically, những scamer sẽ tạo ra một dự án tiền điện tử mới, quảng cáo nó một cách chuyên nghiệp, thậm chí thuê các KOL nổi tiếng để tăng độ tin cậy. Sau đó họ phát hành token và huy động vốn từ cộng đồng. Khi đã thu được một số tiền lớn, những kẻ lừa đảo này sẽ bỏ dự án và mang theo tiền biến mất. Dấu hiệu thường thấy của loại scam này là dự án không có giải pháp thực tế rõ ràng, đội ngũ lập trình viên ẩn danh hoặc có tiền sử lừa đảo, website và whitepaper làm rất sơ sài.

Mình cũng gặp rất nhiều trường hợp liên quan đến rút thanh khoản trên các DEX. Các dự án này ban đầu xây dựng rất chuyên nghiệp, sau đó niêm yết token trên Uniswap, PancakeSwap hay SushiSwap. Nhưng điểm đáng chú ý là thanh khoản của họ rất thấp, hoặc thậm chí là thanh khoản thả nổi. Khi đó, những scamer dễ dàng có thể rút hết thanh khoản và để lại một đống token vô giá trị.

Có một kiểu lừa đảo khác mà mình muốn nhắc tới là Ponzi scheme. Các nhà đầu tư sớm sẽ được lợi nhuận từ tiền của những người tham gia sau. Rất nhiều người biết đây là hình thức lừa đảo nhưng vẫn tham gia vì muốn kiếm lợi nhuận nhanh. Tuy nhiên khi không còn người mới tham gia, toàn bộ hệ thống sẽ sụp đổ và mọi người đều thua lỗ.

Vậy làm sao để bảo vệ bản thân khỏi những scamer? Trước tiên, bạn cần nghiên cứu kỹ về dự án. Hỏi những câu như: dự án này có thực sự cần công nghệ blockchain không? Cộng đồng của họ như thế nào? Tokenomics ra sao? Đội ngũ phát triển có đáng tin cậy không?

Thứ hai, kiểm tra smart contract để xem các holder và founder có dấu hiệu xấu không. Hiện nay có rất nhiều công cụ hỗ trợ việc này. Thứ ba, khi kết nối ví với một website, bạn phải chắc chắn website đó thực sự uy tín. Sau khi không cần thiết nữa, nhớ revoke quyền truy cập để tránh bị lợi dụng.

Nhìn chung, chìa khóa để tránh bị lừa đảo là phải cẩn thận, luôn suy ngẫm trước khi đầu tư, và đừng bao giờ để cảm xúc hoặc sự tham lam chi phối quyết định của bạn. Chúc các bạn đầu tư an toàn và thành công!