Khi bắt đầu học giao dịch, tôi đã ấn tượng với số lượng các chỉ báo kỹ thuật có sẵn — dường như chỉ cần tìm đúng công cụ và mọi thứ sẽ hoạt động như phép thuật. Thực tế thì khác xa như vậy. Các chỉ báo này thực sự giúp đọc thị trường, nhưng quan trọng là phải hiểu rằng chúng làm việc dựa trên dữ liệu lịch sử, nên tất nhiên sẽ có độ trễ. Điều này không làm chúng vô dụng, chỉ là những công cụ cần được sử dụng một cách thông minh.

Giá trị lớn nhất của các chỉ báo kỹ thuật nằm ở khả năng xử lý nhanh những gì đang diễn ra: độ biến động cao hay thấp, xu hướng có đủ mạnh để theo hay không, hoặc thị trường quá mức trong một hướng nào đó. Không có chúng, sẽ phải mất thời gian tìm kiếm các mẫu hình trong một đống dữ liệu hỗn loạn. Nhưng để tôi nói rõ: không có chiến lược nghiêm túc nào chỉ dựa vào một chỉ báo. Chúng là những công cụ xác nhận, không phải thần thánh. Tôi đã thấy nhiều người mất tiền vì theo tín hiệu một cách mù quáng.

Các mức Fibonacci không phải là một chỉ báo truyền thống, nhưng hoạt động rất tốt trong thực tế. Chuỗi này rất tinh tế — mỗi số là tổng của hai số trước đó — và khi chia các số liên tiếp, luôn xuất hiện con số kỳ diệu: 0,618. Trong thực tế, mức 61,8% là chính để tìm điểm điều chỉnh. Cùng với 38,2% và 50%, bạn có thể xác định các vùng mà giá có khả năng gặp kháng cự hoặc hỗ trợ. Không cần chính xác tuyệt đối; hãy nghĩ chúng như các khu vực có xác suất cao. Trong xu hướng tăng, vùng từ 38,2% đến 61,8% thường giữ giá khá tốt; trong giảm giá, nó trở thành một bức tường khó phá vỡ.

Tiếp theo là Chỉ số Stochastic, so sánh giá hiện tại với phạm vi giá của một khoảng thời gian cụ thể. Nó khá giống RSI về ý tưởng, nhưng rõ ràng hơn giúp người mới dễ hiểu: trên 80 là quá mua, dưới 20 là quá bán. Đơn giản vậy thôi.

CCI là một chỉ báo khác tôi rất thích. Được đề xuất từ năm 1980 bởi Donald Lambert, nó so sánh giá hiện tại với trung bình của kỳ để kiểm tra xem thị trường đã thoát khỏi phạm vi bình thường chưa. Khoảng 75% các giá trị nằm trong khoảng -100 đến +100, nên khi vượt quá, nghĩa là giá đang xa trung bình quá mức. Các nhà giao dịch ngắn hạn thích dùng trên các biểu đồ nhỏ — khi vượt quá +100, là thời điểm nghĩ đến mua; khi giảm xuống -100, nghĩ đến bán. Hoạt động trên cổ phiếu, ngoại hối, tiền điện tử, tất cả đều được.

Các dải Bollinger rất phổ biến vì đo độ biến động một cách trực quan. Có ba đường: đường trung tâm là trung bình động đơn giản, còn hai đường phía trên và dưới được vẽ bằng độ lệch chuẩn. Khi dải rộng ra, thị trường có độ biến động cao; khi co lại, độ biến động đang giảm. Sự co lại này chính là điều các nhà giao dịch tìm kiếm để thực hiện các chiến lược nén. Phương pháp phổ biến: nếu nến đóng trên dải, nghĩ đến mua; nếu đóng dưới dải, nghĩ đến bán. Có một quy tắc thực tế rất hiệu quả: khoảng 95% các biến động giá nằm trong hai độ lệch chuẩn trên và dưới trung bình.

RSI là chỉ báo cổ điển. J. Welles Wilder tạo ra vào năm 1978 và vẫn là một trong những chỉ báo kỹ thuật phổ biến nhất. Nó đo biên độ biến động trong một khoảng thời gian, với giá trị từ 0 đến 100. Trên 70 thường cho thấy quá mua với nguy cơ điều chỉnh; dưới 30 cho thấy quá bán với tiềm năng phục hồi. Chiến lược tiêu chuẩn là mua khi RSI dưới 30 (quá bán) và bán khi RSI trên 70 (quá mua). Nhưng có một cái bẫy: trong thị trường dao động, hoạt động tốt, nhưng trong xu hướng rõ ràng, RSI có thể bị mắc kẹt ở các mức này trong thời gian dài. Nếu bạn áp dụng mù quáng, có thể bỏ lỡ cơ hội hoặc bị mắc kẹt trong các vị thế xấu. Tốt nhất là kết hợp với các chỉ báo khác và sử dụng bộ lọc tín hiệu.

Cuối cùng, MACD như một chiếc dao đa năng — theo xu hướng nhưng cũng hoạt động như một bộ dao động. Có hai đường và một thanh: một đường là sự khác biệt giữa hai trung bình động, đường kia là trung bình của sự khác biệt đó, và thanh MACD là sự khác biệt giữa hai đường này. Khi các đường cắt nhau, thanh trở về zero; khi chúng xa nhau, thanh tăng lên và bạn có thể dễ dàng nhìn thấy sức mạnh của xu hướng. Đây là một chỉ báo kỹ thuật rất linh hoạt.

Sau khi sử dụng tất cả những công cụ này một thời gian, kết luận của tôi là: không có ai là hoàn hảo một mình. Thị trường quá phức tạp để một công cụ có thể xử lý tất cả. Những gì hiệu quả là kết hợp các chỉ báo kỹ thuật, hiểu rõ bối cảnh, quản lý rủi ro và sẵn sàng thừa nhận khi sai. Ai nghĩ rằng đã tìm ra chỉ báo thần kỳ luôn thắng là đang tự lừa dối chính mình.