Gần đây tôi tự hỏi ngày 18 tháng 3 ở Mexico thực sự được kỷ niệm điều gì, và câu trả lời sâu sắc hơn những gì vẻ ngoài thể hiện. Đó không chỉ là một ngày trong lịch, mà còn là một mốc đánh dấu số phận kinh tế của cả một quốc gia.

Mọi chuyện bắt đầu từ một cuộc xung đột lao động. Các công nhân dầu khí yêu cầu điều kiện tốt hơn và chính phủ ủng hộ yêu cầu của họ, nhưng các công ty nước ngoài từ chối nhường bước. Chính lúc đó, Tổng thống Lázaro Cárdenas đã đưa ra một quyết định quyết liệt thay đổi tất cả: vào ngày 18 tháng 3 năm 1938, ông ban hành sắc lệnh quốc hữu hóa ngành công nghiệp dầu khí.

Biện pháp này mang tính quyết định. Nhà nước Mexico đã kiểm soát 17 công ty nước ngoài chi phối hoạt động khai thác dầu. Chúng ta đang nói về các nhà máy lọc dầu, đường ống dẫn dầu, trạm phân phối, tàu thuyền, toàn bộ hạ tầng. Trong số đó có Công ty Dầu khí Mexico El Águila, liên kết với Royal Dutch Shell. Đây là một hành động chủ quyền năng lượng mà ít quốc gia dám thực hiện vào thời điểm đó.

Chỉ sau đó không lâu, vào ngày 7 tháng 6 cùng năm, Công ty Dầu khí Mexico Pemex ra đời, doanh nghiệp nhà nước đảm nhiệm việc khai thác, tinh chế và thương mại dầu khí. Từ đó, ngành công nghiệp dầu khí trở thành một trong những trụ cột của nền kinh tế Mexico, tạo ra nguồn thu quan trọng cho nhà nước.

Ngày nay, hơn 80 năm sau, ngày 18 tháng 3 được kỷ niệm chính là điều đó: khả năng của một quốc gia trong việc lấy lại quyền kiểm soát các nguồn tài nguyên thiên nhiên của mình. Sản lượng chủ yếu tập trung ở chín bang, với Campeche, Tabasco và Veracruz dẫn đầu trong khai thác. Khoảng 90% dầu mỏ xuất phát từ chỉ 18 huyện trong các khu vực này.

Thật thú vị khi thấy hành động lịch sử này vẫn còn vang vọng. Nó tượng trưng cho sự độc lập kinh tế, điều mà nhiều quốc gia mong muốn đã làm được. La Expropiación Petrolera không chỉ là một sắc lệnh, mà còn là một bước ngoặt trong lịch sử hiện đại của Mexico.