Vào tháng 3 năm 2026, Cango Inc.—một công ty niêm yết tại Mỹ—đã công bố báo cáo tài chính cả năm đầu tiên kể từ khi chuyển sang hoạt động khai thác Bitcoin. Kết quả cho thấy một nghịch lý rõ rệt: tổng doanh thu cả năm tăng vọt lên 688,1 triệu USD, nhưng công ty lại ghi nhận khoản lỗ ròng lên tới 452,8 triệu USD.
Sự đối lập đầy kịch tính này—doanh thu tăng mạnh nhưng thua lỗ ngày càng sâu—nhanh chóng trở thành chủ đề nóng trên thị trường tiền mã hóa. Song song với báo cáo lỗ lớn, Cango còn thông báo đã bán phần lớn lượng Bitcoin nắm giữ và đang thực hiện bước chuyển mình quyết liệt sang lĩnh vực hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI). Đây không chỉ là lựa chọn chiến lược của một doanh nghiệp đơn lẻ mà còn phản ánh làn sóng chuyển đổi sâu rộng trong toàn ngành, khi các thợ đào Bitcoin—đối mặt với áp lực chi phí sau halving và cuộc đua năng lực tính toán không hồi kết—đang tiến hành thay đổi mô hình kinh doanh một cách toàn diện. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ sử dụng số liệu tài chính của Cango như một lăng kính để phân tích nguyên nhân cấu trúc dẫn đến thua lỗ, đồng thời đánh giá quá trình chuyển đổi của ngành từ "bán hashrate" sang "cung cấp dịch vụ tính toán".
"Năm Một" của Chuyển Đổi: Doanh Thu Tăng, Lợi Nhuận Giảm
Theo báo cáo tài chính chưa kiểm toán của Cango, năm 2025—năm tài chính trọn vẹn đầu tiên với vai trò là thợ đào Bitcoin chuyên biệt—doanh thu đạt 688,1 triệu USD. Trong đó, hoạt động khai thác Bitcoin đóng góp 675,5 triệu USD, chiếm hơn 98% tổng doanh thu. Xét về quy mô doanh thu, cuộc chuyển mình của Cango khởi đầu rất nhanh chóng. Tuy nhiên, con số ấn tượng này lại đối lập hoàn toàn với khoản lỗ ròng 452,8 triệu USD.
Ngay sau khi công bố báo cáo tài chính, Cango đã đưa ra thông báo quan trọng: nhằm giảm nợ và củng cố bảng cân đối kế toán, công ty đã bán ra 4.451 Bitcoin vào tháng 2 năm 2026, thu về khoảng 305 triệu USD tiền mặt. Số tiền này sẽ được dùng để trả nợ dài hạn với các bên liên quan và phục vụ chiến lược mới—chuyển hướng sang dịch vụ hạ tầng AI thông qua nền tảng EcoHash.
Hai Bước Ngoặt Lớn: Từ Tài Chính Ô tô đến Năng Lực Tính Toán AI
Quá trình chuyển đổi của Cango thực sự mang tính cách mạng, khi chỉ trong hai năm, công ty đã hai lần thay đổi lĩnh vực kinh doanh cốt lõi.
- Trước tháng 11 năm 2024: Lĩnh vực kinh doanh chính của Cango là tài chính ô tô. Để tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, công ty bắt đầu thoái vốn khỏi các tài sản truyền thống, chuẩn bị gia nhập ngành tiền mã hóa.
- Tháng 11 năm 2024: Cango chính thức bước vào lĩnh vực khai thác Bitcoin, mua lại 32 EH/s hashrate với hệ thống vận hành trải dài ở Bắc Mỹ, Trung Đông, Nam Mỹ và Đông Phi—đánh dấu bước nhảy vọt đầu tiên.
- Cả năm 2025: Cango tập trung hoàn toàn vào khai thác, sản xuất tổng cộng 6.594,6 Bitcoin. Trong giai đoạn này, công ty dừng chương trình ADR và chuyển sang niêm yết trực tiếp trên sàn NYSE nhằm nâng cao tính minh bạch trong quản trị doanh nghiệp.
- Tháng 2 năm 2026: Ngay trước khi công bố báo cáo lỗ cả năm, Cango đã chủ động bán phần lớn lượng Bitcoin nắm giữ, thể hiện sự chuyển dịch trong quản lý vốn từ "nắm giữ" sang "chuyển hóa thành tiền mặt".
- Tháng 3 năm 2026: Khi công bố báo cáo thường niên, Cango chính thức công bố bước nhảy vọt thứ hai: từ một thợ đào Bitcoin thuần túy trở thành nền tảng hạ tầng năng lượng và tính toán AI tích hợp.
Khoản Lỗ 452,8 Triệu USD Đến Từ Đâu?
Để hiểu nguyên nhân thua lỗ của Cango, không thể chỉ nhìn vào doanh thu mà cần phân tích sâu về cấu trúc chi phí và các khoản giảm giá tài sản. Dưới đây là tóm tắt các chỉ số tài chính quan trọng trong báo cáo:
| Chỉ Số Tài Chính & Vận Hành | Cả Năm 2025 | Q4 2025 | Yếu Tố Chính |
|---|---|---|---|
| Tổng Doanh Thu | 688,1 triệu USD | 179,5 triệu USD | Chủ yếu đến từ hoạt động khai thác |
| Lỗ Ròng | -452,8 triệu USD | -285 triệu USD | Chi phí và các khoản chi lớn vượt xa doanh thu |
| Số Bitcoin Đào Được | 6.594,6 BTC | 1.718,3 BTC | Trung bình ~18 BTC/ngày |
| Tổng Chi Phí Khai Thác | 97.272 USD/BTC | 106.251 USD/BTC | Bao gồm khấu hao và toàn bộ chi phí vận hành |
| Giảm Giá Thiết Bị Khai Thác | 338,3 triệu USD | 81,4 triệu USD | Do biến động giá và đánh giá lại hiệu quả thiết bị |
| Lỗ Định Giá Khoản Phải Thu Đảm Bảo Bằng Bitcoin | 96,5 triệu USD | 171,4 triệu USD | Đánh giá lại các khoản vay thế chấp với bên liên quan |
Phân tích các số liệu trên cho thấy nguyên nhân chính dẫn đến thua lỗ là sự kết hợp giữa chi phí vận hành cao và các khoản giảm giá tài sản:
- Đảo Chi Phí: Tổng chi phí khai thác bình quân cả năm lên tới 97.272 USD/Bitcoin, riêng quý IV tăng vọt lên 106.251 USD/Bitcoin. Theo dữ liệu thị trường Gate, đến ngày 18 tháng 03 năm 2026, giá Bitcoin khoảng 74.492,2 USD. Điều này đồng nghĩa, trong quý IV, Cango lỗ hơn 30.000 USD trên mỗi Bitcoin đào được—một trường hợp điển hình của "đào một, lỗ một", trực tiếp kéo theo thua lỗ chung.
- Giảm Giá Tài Sản Lớn: Tổng chi phí và các khoản chi vận hành cả năm đạt khoảng 1,1 tỷ USD. Riêng giảm giá thiết bị khai thác đã chiếm 338,3 triệu USD, phản ánh giá trị máy đào giảm mạnh khi bị áp lực giá và công nghệ thay đổi nhanh chóng. Đồng thời, biến động giá Bitcoin cũng khiến công ty lỗ gần 100 triệu USD do thay đổi giá trị hợp lý của "khoản phải thu đảm bảo bằng Bitcoin".
Góc Nhìn Thị Trường: Đột Phá Chiến Lược Hay Thoái Lui Bất Đắc Dĩ?
Khoản lỗ khổng lồ và bước ngoặt sang AI của Cango đã tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều trên thị trường.
- Quan Điểm Chính Thức Từ Công Ty: Chi Phí Chuyển Đổi và Đầu Tư Chiến Lược
Ban lãnh đạo Cango cho rằng khoản lỗ này xuất phát từ "chi phí chuyển đổi phi thường xuyên" và "điều chỉnh giá trị hợp lý theo thị trường". Giám đốc tài chính Michael Zhang nhấn mạnh công ty đang giảm đòn bẩy tài chính bằng cách điều chỉnh chiến lược dự trữ Bitcoin và phân bổ lại vốn cho các lĩnh vực mới như AI. CEO Paul Yu vẽ ra viễn cảnh lạc quan, tận dụng quy mô mạng lưới tính toán và năng lượng của Cango để cung cấp dịch vụ suy luận AI chi phí thấp thông qua EcoHash. Theo quan điểm này, thua lỗ là cái giá phải trả cho quá trình chuyển đổi, còn AI là đích đến cuối cùng.
- Góc Nhìn Thị Trường & Chuyên Gia: Mô Hình Cũ Không Bền Vững Buộc Phải Chuyển Hướng
Các nhà quan sát bên ngoài lại nhấn mạnh khó khăn nội tại của ngành khai thác. Quinn Thompson, Giám đốc Đầu tư của Lekker Capital, nhận định kinh tế khai thác ngày càng xấu đi là "rào cản bị đánh giá thấp" đối với thị trường Bitcoin. Với những thợ đào chi phí cao như Cango, mô hình kinh doanh cũ không còn khả thi.
Quan điểm phổ biến trên thị trường cho rằng việc bán tháo Bitcoin và chuyển sang AI là động thái "tự cứu" bắt buộc. Dịch vụ lưu trữ AI có thể mang lại dòng doanh thu ổn định và biên lợi nhuận cao hơn so với khai thác Bitcoin. Giá cổ phiếu của Cango đã giảm hơn 84% trong sáu tháng qua, hiện chỉ còn quanh mức 0,68 USD, phản ánh sự bi quan sâu sắc của nhà đầu tư đối với triển vọng khai thác. Việc bán Bitcoin lấy tiền mặt được xem là động thái sống còn—cái giá phải trả để duy trì hoạt động và tìm kiếm câu chuyện mới khi lợi nhuận cạn kiệt.
Đánh Giá Câu Chuyện: Chuyển Hướng Sang AI Là Lối Thoát Bằng Phẳng Hay Canh Bạc Rủi Ro?
Câu chuyện chuyển đổi sang AI của Cango cần được đặt trong bối cảnh toàn ngành, nơi cả cơ hội lẫn thách thức đều hiện hữu rõ nét.
- Xu Hướng Ngành Hỗ Trợ: Cango không đơn độc. Core Scientific dự kiến bán "gần như toàn bộ" Bitcoin nắm giữ trong năm 2026 để đầu tư mở rộng AI; TeraWulf lấy dịch vụ lưu trữ tính toán hiệu năng cao làm động lực tăng trưởng chính, ký hợp đồng khách hàng dài hạn trị giá hơn 12,8 tỷ USD. Điều này cho thấy việc chuyển đổi hạ tầng năng lượng từ "khai thác" sang "dịch vụ tính toán AI" là xu hướng thực tế đang diễn ra. Các doanh nghiệp này đã sở hữu sẵn nguồn điện, địa điểm và kinh nghiệm vận hành mà trung tâm dữ liệu AI cần.
- Thách Thức Chuyển Đổi: Tuy nhiên, chuyển từ khai thác sang dịch vụ AI không hề dễ dàng. Cango đối mặt với một số rào cản then chốt:
- Khoảng Cách Vốn: Xây dựng hạ tầng AI đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu lớn hơn nhiều so với khai thác. 305 triệu USD thu được từ bán Bitcoin chỉ là "vốn mồi"—khả năng tiếp cận nguồn vốn trong tương lai sẽ quyết định thành bại.
- Rào Cản Kỹ Thuật: Các cơ sở thiết kế cho khai thác Bitcoin cần nâng cấp lớn để đáp ứng yêu cầu khắt khe của AI về độ trễ mạng, làm mát và ổn định. Việc CEO nhắc đến "cải tạo địa điểm" và "phát triển sản phẩm" vẫn ở giai đoạn sơ khởi.
- Cạnh Tranh Khốc Liệt: Cango không chỉ cạnh tranh với các thợ đào khác cũng chuyển hướng mà còn phải đối đầu với các ông lớn như Amazon Web Services hay Google Cloud. Trong thị trường cho thuê năng lực tính toán AI, người đến sau buộc phải có giá cực kỳ cạnh tranh hoặc lợi thế kỹ thuật đặc biệt.
Phân Tích Kịch Bản: Các Kịch Bản Phát Triển Khả Dĩ
Dựa trên phân tích ở trên, Cango và các thợ đào tương tự có thể đối mặt với một số kịch bản trong tương lai:
- Kịch bản 1: Chuyển Đổi Thành Công
Nếu Cango có thể cải tạo cơ sở hạ tầng thành công, tận dụng nền tảng EcoHash để tạo lợi thế về chi phí hoặc hiệu suất trong một ngách (ví dụ như suy luận AI biên) và ký kết được hợp đồng lớn, công ty có thể mở ra chu kỳ tăng trưởng thứ hai. Khi đó, khoản lỗ hiện tại và việc bán tài sản sẽ được nhìn nhận là bước tái cấu trúc chiến lược thành công, giá cổ phiếu có thể phục hồi.
- Kịch bản 2: Áp Lực Kép
Nếu mảng AI không đạt kỳ vọng, không tạo đủ dòng tiền, trong khi mảng khai thác gốc mất lợi thế cạnh tranh do bán tài sản và chiến lược thiếu nhất quán, công ty sẽ rơi vào thế kẹt—không dẫn đầu được ở AI, tụt hậu ở khai thác. Điều này sẽ tạo áp lực kéo dài lên bảng cân đối kế toán.
- Kịch bản 3: Thanh Lọc Cung Ứng Khai Thác (Kịch Bản Vĩ Mô Ảnh Hưởng Toàn Ngành)
Ở quy mô rộng hơn, việc các thợ đào chi phí cao như Cango và Core Scientific chuyển đổi hoặc rút khỏi thị trường sẽ tạo ra làn sóng "thanh lọc cung ứng" trong mạng lưới Bitcoin. Hashrate giảm sẽ giúp các thợ đào còn lại giảm áp lực cạnh tranh, tạo nền tảng lành mạnh cho chu kỳ tiếp theo. Khi đó, kết cục của riêng Cango sẽ chỉ là một phần trong quá trình điều chỉnh chung của toàn ngành.
Kết Luận
Khoản lỗ 452,8 triệu USD của Cango không chỉ là một con số tài chính—mà còn là tấm gương phản chiếu thực tế khắc nghiệt của ngành khai thác Bitcoin đang trưởng thành: quy mô lớn không còn đồng nghĩa với lợi nhuận; kiểm soát chi phí và hiệu quả sử dụng tài sản mới là yếu tố sống còn. Việc chuyển hướng sang lĩnh vực AI vừa là phản ứng trước thua lỗ, vừa là canh bạc đón đầu xu thế ngành. Chặng đường phía trước còn nhiều bất định, nhưng cũng cho thấy năng lực tính toán, với vai trò là tài sản hạ tầng, đang chuyển mình—từ việc chỉ "đúc vàng số" sang phục vụ nền kinh tế số đa dạng hơn. Dù kết quả ra sao, nỗ lực của Cango đã để lại dấu ấn trong lịch sử ngành khai thác tiền mã hóa.
